محمد رضا واليزاده معجزى

266

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

سركردگى مهر على خان بيرانوند بعد از عزل ميرزا محسن خان مظفر الملك و ورود حشمت الدوله به لرستان ، مهر على خان بيرانوند ، پسر بزرگ اسد خان به اصفهان نزد ظل السلطان رفت و خود را روى پاهاى او انداخت و به او گفت : « حضرت اقدس و الا اسد خان پدرم را مقصر دانسته و اعدام فرمودند . آيا سزاوار است فرزندان او هم از ميان بروند ؟ اكنون استدعا دارم حضرت اقدس و الا يا امر فرماييد مرا هم كشته و به او ملحق سازند يا اين‌كه مرا مورد عفو قرار داده و شغل پدرم را به من واگذار فرماييد . ظل السلطان حكم سركردگى و رياست ايل بيرانوند را بنام او صادر كرد و شرحى هم به حشمت الدوله نوشت كه در پيشرفت كارهاى طايفگى مهر على خان از مساعدت و كمك به او دريغ ننمايد . مهر على خان به لرستان مراجعت كرد و مشغول وصول ماليات گرديد تا اين‌كه بين او و خوانين على محمد خانى اختلاف پيدا شد و بالاخره كار به جاهاى باريكى منجر گرديد . اختلاف بين خوانين بيرانوند مهر على خان بر خلاف پدرش اسد خان مردى فوق العاده تندخو و عصبى مزاج بود و اقوام و خويشان خود را به اندك تقصيرى براى هميشه از خود مىرنجانيد . عفو و اغماض مطلقا در كار او نبود . در جلسه‌اى كه اكثر خوانين بيرانوند ، من‌جمله پاپى على حسن خان بزرگترين خوانين تيره على محمدى كه بنى اعمام مهر على خان محسوب مىشدند - مهر على خان پسران نظر على خان را كه عموزادگان او بودند براى جزيى مبلغى از وجوه ماليات كه توسط خود آنها از طايفه وصول و به مصرف شخصى آنها رسيده بود ، تحت فشار قرار داده و هرچه آنها التماس مىكردند كه به آنها مهلت دهد تا وجه حيف و ميل شده را تهيه دارند ، او تحت عنوان اين‌كه اردوى حاكم در زاغه است و براى مصارف اردو بايد پول برساند ، استمهال آنها را نمىپذيرفت و عرصه را بر آنها تنگ كرده بود و چون آنها وجهى حاضر نداشتند كه فىالمجلس بابت رقم حيف و ميل شده بپردازند لذا مهر على خان خشمگين شده و در حضور خوانين كتك مفصلى به آنها زد . پاپى على حسن خان كه مرد سنگين جاافتاده‌اى بود ، از اين رفتار سبك‌سرانه مهر على خان سركرده ايل بيرانوند نسبت به بنى اعمام خود ناراحت شده و در مقام پشتيبانى از آنها برآمد و به رفتار مهر على خان اعتراض كرد . مهر على خان كه هرگز بر اعصاب خود مسلط نبود ، با خشونت هرچه بيشتر به پاپى على